મોટાભાગના બધા જ માણસોએ ચાણક્યની કેટલીક અવનવી ભવિષ્ય વાણીઓ વાતોને લાઈફમાં અપનાવી અને ત્યારબાદ તેનો આગ્રહ રાખતા હોઈએ છે કેમ કે તે આપણને લાઈફમાં મુંઝવણમાં મુકાયા વિના જ કેટલાક અગત્યના અને જોખમી નિર્ણયો લેવામાં સહાય કરે છે અને તેના વડે આપણે સરળ રીતે જીવન જીવી શકીએ છીએ. પણ ગુજરાત રાજ્યમાં જ ઓગણીસમી સદીમાં એક મહાન પુરુષ થઈ ગયા જેનું નામ હતું દુલા ભાયા કાગ તેઓ ગુજરાત રાજ્યના જાણીતા કવિ કલાકાર, ગીતકાર તથા ઉત્તમ લેખક હતા તેમનો જન્મ 1902માં સૌરાષ્ટ્રના મહુઆ પાસે આવેલા મજાદર ગામમાં થયો હતો. એમ પણ ગુજરાત રાજ્યમાં ચારણોને ઉંચા દરજાના કલાકાર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે ત્યારપછી તે સાહિત્ય જગત હોય કે સંગીત ક્ષેત્ર હોય.

દુલા ભાયા કાગ નો જન્મ ચારણ કુળમાં થયો હતા અને તેમને માણસો આજે તેમની આધ્યાત્મિક કવિ માટે તેમજ તેમની કાગવાણી માટે વધારે પ્રમાણમાં ઓળખે છે. દુલા ભાયા ફકત ને ફકત પાંચ ધોરણ જ શિક્ષણ મેળવી શક્યા હતા ત્યાર પછી તેમણે પોતાની ફેમિલીની સહાય કરવા હેતુ કામમાં જોડાઈ જવું પડ્યુ હતું. જો કે તે જમાનામાં પાંચમા ધોરણ સુધી પણ ઘણા ઓછા માણસો શિક્ષણ મેળવી શકતા હતા.

આ પ્રખ્યાત કવિ દુલા ભાયા એ પોતાની કાગવાણીના ટોટલ આંઠ ભાગ જાહેર કર્યા હતા.જેમાં તેમના ભજનો, રામાયણ તથા મહાભારતના કેટલાક બાબતો તે સિવાય ગાંધીવાદી વિચારો ઉપરાંત ભુદાન ચળવળથી પ્રેરણા પ્રાપ્ત કરીને અગણિત ગીતો લખ્યા હતા. તેમણે મહાત્મા ગાંધી તથા વિનોબા ભાવેના વખાણ કરતાં અનેક લેખો પણ લખ્યા હતા.

તેમણે આપણા ભારત દેશને આઝાદ કરવામાં જેમનો ફાળો હતો એ વિનોબા ભાવેની ભુદાન ચળવળમાં પણ હિસ્સો લીધો હતો અને પોતાની જમીનનું સંપૂર્ણ એ સમયમાં દાન કર્યું હતું. તેમના ભારતીય સાહિત્ય જોડેના આ સુંદર તથા ઉત્તમ યોગદાનને ધ્યાનમાં રાખીને પદ્મશ્રીથી પણ નવાજવામાં આવ્યા હતા. અને જોડે જોડે તેમના સમ્માન સમારોહમાં પાંચ રૂપિયાની ટપાલ ટીકીટ પણ બહાર પાડી દેવામાં આવી હતી.

તેમણે સાથે સાથે ગુજરાતી જગતને ઘણું બધું દાન પણ કર્યું છે પણ તેમની આ સત્ય વાણી આજના આ કળિયુગના સમયમાં પણ લાઈફમાં ગ્રહણ કરવા જેવી છે. તેમણે પોતાની કાગવાણીમાં માણસના જીવન દરમિયાન થનારી કેટલીક વાતો પર વધુ ભાર મુક્યો હતો

• તેમની કાગવાણી અનુસાર બાળકોએ ક્યારેય પોતના શિક્ષણમાં ગૃહિણીએ ઘી બનાવતી સમયે અને ખેડૂતે ખેતી કરતી સમયે બીજે ક્યારેય કોઈદિવસ ધ્યાન ભટકવું ન જોઈએ.

• એવો માણસ કે જેના પર અનેક માણસોનું દેવું હોય અને તેમ છતાં તે પોતાના મોજશોખ ઓછા કરવાને બદલે તેના પાછળ રૂપિયા ખર્ચ કરતો હોય તેની જોડે દોસ્તી કોઈ દિવસ પણ ન કરવી જોઈએ.

• જુવાની ના સમય દરમિયાન હંમેશા સાવધ રહીને વર્તન કરવું. તેના પર જ તમારા આવનારા ભવિષ્યનો પાયો દેખાવા મળ્યો છે.

• થાકેલા માણસને દરરોજ રસ્તો વધુ પ્રમાણમાં લાંબો જોવા મળે છે તેવી જ રીતે નિરાશ માણસને પણ મંઝિલ ઘણી બધી મ દૂર લાગે છે, તો વળી અનિંદ્રાનો ભોગ બનેલી માણસને એક આખી રાત્રી પણ લાંબી લાગે છે.

• જો તમારું કોઈ દ્ઢ લક્ષ હોય પણ તમારો તે વાત પ્રત્યે કોઈપણ જાતનો ઉત્સાહ તથા પ્રેમ ન હોય તો સફળતા તમારાથી જોજનો દૂર રહે છે અને જો આવું જ વર્તન રાખવામાં આવે તો અંતર દિવસે દિવસે ઘટવાને બદલે હમેશા વધતું જાય છે.

• પોતાના ખાસ દોસ્ત જોડે પોતાના દુઃખ સુખની ચર્ચા કરતા તેમ જ તેમની જોડેથી જરૂરી સલાહ લેતા માણસની માહિતી જાહેર કરી દે તેવો દોસ્ત કોઈપણ દિવસ ન બનાવવો

• જેવી રીતે કોઈપણ ઘોડાને તેની લગામથી કાબુમા રાખી દેવામાં આવે છે, કોઇપણ ગાડીઓને તેમાં રહેલી બ્રેકથી થોભી શકાય છે આવી જ એક રીત દ્વારા વ્યક્તિમાં હાજર રહેલી નમ્રતા વડે આખા વિશ્વને કાબુમાં રાખી શકે છે.

• જેવી રીતે દુનિયા માં અજવાળું કરવા માટે દીવાની વાટ જેવી રીતે ધીમે ધીમે બળે છે તેવી જ રીતે એક સારો અને સંસ્કારી માણસ દુખ ભોગવીને પણ પોતાનાઓને સુખ આપે છે.

• સજ્જન માણસની એક એ નિશાની હોય છે કે તે સારી વસ્તુને અપનાવે છે અને ખરાબ બાબતોને દૂર કરી નાખે છે. જ્યારે દુર્ગુણ માણસ તેની નજર સમક્ષ રહેલી સારી વસ્તુને નહીં પણ તેને અનુકુળ ખરાબ બાબતને અપનાવે છે જે તેને અધોગતિ તરફ લઈ જાય છે.

• જેવી રીતે વાછરડી ગાયના ધણમાં રહેલી ભીડમાં પણ પોતાની માતાને એકજ ફટકામાં શોધ ખોળ કરી લે છે આવી જ એક રીત દ્વારા કર્મનું ફળ કર્મ કરનાર માણસને અવશ્ય શોધી લે છે. તેને પોતાનુ કર્મ ફળ માગવા માટે કોઈપણ દિવસ આમ તેમ ભટકવું નથી પડતું.

• ઉંટને ત્રણ વર્ષે, ઘોડાને પાંચ વર્ષે, યુવતીને તેર વર્ષે અને યુવકને 25 વર્ષે જુવાની આવે છે. દરેકનો સમય પહેલેથી જ નક્કી હોય છે.

• એક એવું મકાન કે જ્યાં સવાર પડતાની સાથે જ યુવતીઓના હાથે ઘટીંએ લોટ દળાવાનો, છાશ વલોવાવાનો, નાના નાના બાળકોને કલરવનો અવાજ નથી સંભળાતો તે સ્મશાનની જેમ ભેંકાર ભાસે છે.

• જે માણસ ભુખ પૂરી કર્યા પછી પણ ભોજન આરોગે તે તેની માનસિક વિકૃત છે. પણ ભુખ્યા પેટે માણસોના પેટ ભરે તે સારા તથા ઉત્તમ સંસ્કાર ગણી શકાય છે.

• દુલા ભાયાની કાગવાણી અનુસાર જેમ દૂધ ખરાબ થાય ત્યારે તેમાં કેટલીક ખટાશ આવી જાય છે, લોખંડ ખરાબ થાય ત્યારે તેમાં થોડીક કાટ લાગી જાય છે અને ખેતર જ્યારે ખરાબ થાય ત્યારે તેમાં ખારાશ આવે છે તેવી જ રીતે જ્યારે માણસની જ્યારે બુદ્ધિ ખરાબ થાય ત્યારે તેનામાં રાવણ જન્મે છે.

• માનવમાં આવે છે કે આખા હર્યા ભર્યા જંગલને ભસ્મ કરવા માટે એક તણખો પુરતો છે તેવી જ રીતે આખા કુળનો નાશ કરવા માટે એક કપુત જ કાફી હોય છે.

• આ દુનિયામાં સૌથી પહેલા કોણ આવ્યું ? મરઘી કે ઇંડુ, સ્ત્રી કે પુરુષ, વૃક્ષ કે બીજ તેવા સવાલો એ દરરોજ દુનિયામાં કુતુહલ પેદા કર્યું છે જેનો કોઈ જ ઉત્તર હજુ સુધી મળી શક્યો નથી પણ તેના અંદાજા ઘણા લગાવવામાં આવ્યા છે. પણ અહીં નવાઈની વાત એ છે કે બુદ્ધિશાળી અને મુર્ખ બન્ને માણસો એક જ જેવા ઉત્તર આપે છે.

• તેમની વાણી અનુસાર રજની પ્રભાતને મળતા, યુવાની ગઢપણને મળતાં, અને માનવી અવિરત કામના કરતાં નિધન પામે છે, જે નરી વાસ્તવિકતા છે.

• લાઈફમાં આ અઘરા કાર્યોની એકવખત નોંધ કરી લોઃ કોઇપણ માણસને આપેલું વચન નિભાવવું, લડાઈમાં હાર ન માનવી, જાણતા ન હોય તેવી જગ્યાએ ભ્રમણ કરવું, સાચી દોસ્તી નિભાવવી, ડર નો સામનો કરવો, કોઇકની સામે માફી આપવી.

• કવિ, કલાકાર, પગી, પારેખ, શૂરવીર, છેતરનાર, કૃતઘ્ની, નિશ્ચયિ માણસો પારણામાં ગુણ પ્રાપ્ત કરીને આવ્યા હોય છે તેમને કશું જ શીખવવું નથી પડતું બસ તેમનામાં રહેલા ગુણો દુર્ગુણોને જે રીતે પોષવામાં આવે છે તે રીતે તેનો વિકાસ થાય છે.

• ભલે ગમે તેટલા આંખ આડા કાન કરવાથી સચ્ચાઈ કોઇપણ દિવસ બદલાતી નથી, જેમ આકાશમાં પુષ્કળ તારા હોવા છતાં ચંદ્ર સહેજ પણ જાંખો નથી પડતો, આકાશમાં કાળા ડીંબાંગ વાદળો હોવાથી સુર્ય નથી છુપાતો, તેમ કપાળની રેખાઓ બદલાવાથી કંઈ નસીબ નથી બદલાતું.

• તેમણે નક્કર શબ્દોમાં માણસ જાતને એક એવી શીખ આપી છે કે, કોઇપણ નાના બાળકને મમ્મી વગર, ખેતરને ખેડૂત વગર, ઢોરને માલિક વગર, વેપારને સાવચેતી વગર રાખવાથી નુકસાન વિના બીજું કંઈ પણ વસ્તુ જ પ્રાપ્ત નથી થતું.

• એ સત્ય વાસ્તવિકતા છે કે ભોગ તમને રોગ સુધી અવશ્ય લઈ જાય છે, વિલાસ તમને વિનાશ સુધી એકવખત લઈ જાય છે, દિવસ તમને રાત બાજુ ખેંચી જાય છે આવી જ રીતે તમારાં જન્મ વખતે જ નિધન ફિક્સ થઈ જાય છે, જેને કોઈ જ ટાળી નથી શકતું.

• આ દુનિયાની બીજી નરી વાસ્તવિકતા એ છે કે જ્યારે હરણના ઘરે માતમ છવાયેલો હોય છે ત્યારે સિંહણના ઘરે ઉત્સુવનો જશ્ન હોય છે. બન્નેમાં કારણ એક જ હોય છે હરણનું મૃત્યુ પણ તેની અસર વિરોધાભાસી હોઈ શકે છે.

• જેને આપણે આપણા ઘરે રહેલી ગંદકી માનીએ છીએ તેવા ગોબર, મૂત્ર વિગેરેને જો આપના ખેતરમાં નાખી દેવામાં આવે ત્યારે તે જ વસ્તુ આપણને જીવન પસાર કરવા માટે ચોક્કસ જરૂરી એવું ભોજન પુરુ પાડે છે. આ બાબત ધરતીમાતાની ક્ષમતા બતાવે છે જે કોઈ ચમત્કારથી ઓછું નથી.

• ખાવાનું ઝેર તો ફક્ત એક માણસને મારે છે જ્યારે કાનમાં ઘોળેલું ઝેર વિવિધ વ્યક્તિઓને જીવતા જીવ મારી મુકે છે.

• કોઇપણ નાના બાળક માટે સૌથી અગત્યની તથા સુરક્ષિત કોઈ જગ્યા હોય તો તે તેની માતાનો ગર્ભ હોય છે. તેને ત્યાં બધું જ સુતા સુતા જ પ્રાપ્ત થઈ રહે છે, ભોજન, માતાનો પ્રેમ, પંપાળ, પણ બહાર આવીને તેના માટે કશું જ આસાન નથી રહેતું તેને એક એક વસ્તુ માટે પરિશ્રમ જ કરવો પડે છે

Author: ‘જ્ઞાન સાથે ગમ્મત ટીમ’

તમે આ લેખ ‘જ્ઞાન સાથે ગમ્મત’ ના માધ્યમથી વાંચી રહ્યા છો, અમારો આ લેખ વાચવા બદલ આપનો આભાર. જો તમને આ લેખ ગમ્યો હોય તો શેર કરી વધુમાં વધુ લોકો સુધી પહોંચાડો અને તમારા પ્રતિભાવો કોમેન્ટમાં જણાવો.

અને હા, તમને લાગતું હોય કે આ વાર્તા કે લેખ ગમ્યો તો નોંધજો કે આવી જ રીતે રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગી હોય એવી ઘણી બધી લાગણીસભર વાર્તાઓ, સ્વાસ્થ્યવર્ધક માહિતી, ફિલ્મી ખબરો, ધાર્મિક વાતો, રસોઈ રીલેટેડ માહિતી તથા અન્ય રસપ્રદ માહિતીઓ મેળવવા માટે ગુજરાતીઓનું લોકપ્રિય ફેસબુક પેજ “જ્ઞાન સાથે ગમ્મત” લાઈક કરી જોડાઓ તથા જલ્દી જ અમારા દરેક જોક્સ-સુવિચાર સીધા તમારા મોબાઈલમાં મેળવવા માટે અમારી મોબાઈલ એપ પણ આવી રહી છે. થોડી પ્રતીક્ષા કરો.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *